Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

dr hab. Paweł FERDEK

Adiunkt naukowy

Adiunkt naukowy

dr hab. Paweł Ferdek

pokój nr C121
tel. 12 664 61 43
e-mail: pawel.ferdek@uj.edu.pl

2024 - doktor habilitowany, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii; Uniwersytet Jagielloński

2012 – doktor nauk przyrodniczych (PhD in Bioscience); Molecular and Cellular Physiology School of Biosciences, Cardiff University, Cardiff, Wielka Brytania

2008 –  magister nauk biomedycznych (MRes in Biomedical Sciences) University of Liverpool, Liverpool, Wielka Brytania

2007 – magister biotechnologii; biotechnologia medyczna; Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński

ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5582-6588

Staże naukowe, wyróżnienia, przynależność do towarzystw naukowych:

Poprzednie zatrudnienie i staże zagraniczne:

  • 10/2019 – 11/2019 – Wyjazd naukowy, West China Hospital, Sichuan University, Chengdu, Chiny
  • 04/2012 – 01/2018 – Staż podoktorski, The Medical Research Council Group, School of Biosciences, Cardiff University, Cardiff, Wielka Brytania
  • 08-09/2016 – Wyjazd naukowy, School of Life Sciences, Xiamen University, Xiamen, Chiny
  • 10/2008 – 03/2012 – Doktorat, (1) The Physiological Laboratory, University of Liverpool, Liverpool, Wielka Brytania, (2) School of Biosciences, Cardiff University, Cardiff, Wielka Brytania
  • 10/2007 – 06/2008 – Trzy 3-miesięczne staże magisterskie, Department of Cellular and Molecular Physiology / Department of Molecular and Clinical Pharmacology, University of Liverpool, Liverpool, Wielka Brytania
  • 06/2006 – 06/2007 – Roczna wymiana studencka, Robert M. Berne Cardiovascular Research Center, University of Virginia, Charlottesville, Virginia, USA

Nagrody i wyróżnienia:

  • 2020 – Polska Nagroda Inteligentnego Rozwoju w kategorii Naukowiec Przyszłości
  • 2018 – Stypendium dla wybitnego młodego naukowca (Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego)
  • 2016 – The Academia Europaea Burgen Scholar Award received in recognition of excellent academic achievement

Redakcja naukowa:

  • 07/2020 – 06/2023 – Edytor Recenzujący w czasopiśmie naukowym: The Journal of Physiology (ISSN 1469-7793)
  • 07/2018 – 06/2020 – Młodszy Edytor Recenzujący w czasopiśmie naukowym: The Journal of Physiology (ISSN 1469-7793)
  • 2019/2020 – Redaktor gościnny w czasopiśmie naukowym: Frontiers in Physiology (ISSN 1664-042X): Spotlight on the Background Actors - Physiology and Pathophysiology of Supporting, Accessory and Less Common Cell Types in the Gastrointestinal Tract

Zainteresowania badawcze:

  • Sygnalizacja wapniowa w kontekście fizjologii i chorób trzustki
  • Biologia komórek stelarnych i mechanizmy leżące u podstaw zwłóknienia trzustki
  • Ostre / przewlekłe zapalenie trzustki
  • Rak trzustki

Publikacje:

2022

  1. Kusiak AA, Jakubowska MA, Stopa KB, Zhang X, Huang W, Gerasimenko JV, Gersimenko OV, Sutton R, Petersen OH, Ferdek PE.  (2022) Activation of pancreatic stellate cells attenuates intracellular Ca2+ signals due to downregulation of TRPA1 and protects against cell death induced by alcohol metabolites. Cell Death & Disease 13, 744. https://doi.org/10.1038/s41419-022-05186-w
  2. Ferdek PE*, Krzysztofik D, Stopa KB, Kusiak AA, Paw M, Wnuk D, Jakubowska MA. (2022). When healing turns into killing - the pathophysiology of pancreatic and hepatic fibrosis. J Physiol, 600(11): 2579-2612. https://doi.org/10.1113/JP281135
  3. Du W, Liu G, Shi N, Tang D, Ferdek PE, Jakubowska MA, Liu S, Zhu X, Zhang J, Yao L, Sang X, Zou S, Liu T, Mukherjee R, Criddle DN, Zheng X, Xia Q, Berggren PO, Huang W, Sutton R, Tian Y, Huang W, Fu X. (2022). A microRNA checkpoint for Ca2+ signaling and overload in acute pancreatitis. Mol Ther, 30(4): 1754-1774. https://doi.org/10.1016/j.ymthe.2022.01.033
  4. Yang X, Yao L, Yuan M, Zhang X, Jakubowska MA, Ferdek PE, Dai L, Yang J, Jin T, Deng L, Fu X, Du D, Liu T, Criddle DN, Sutton R, Huang W, Xia Q. (2022). Transcriptomics and Network Pharmacology Reveal the Protective Effect of Chaiqin Chengqi Decoction on Obesity-Related Alcohol-Induced Acute Pancreatitis via Oxidative Stress and PI3K/Akt Signaling Pathway. Front. Pharmacol, 13:896523. https://doi.org/10.3389/fphar.2022.896523

2021

  1. Martyniak A, Andrysiak K, Motais B, Coste S, Podkalicka P, Ferdek P, Stępniewski J, Dulak J. (2021). Generation of microRNA-378a-deficient hiPSC as a novel tool to study its role in human cardiomyocytes. J Mol Cell Cardiol, 160: 128-141. https://doi.org/10.1016/j.yjmcc.2021.07.007

2020

  1. Kusiak AA, Szopa MD, Jakubowska MA, Ferdek PE*. (2020). Signaling in the Physiology and Pathophysiology of Pancreatic Stellate Cells - a Brief Review of Recent Advances. Front Physiol, 11:78. https://doi.org/10.3389/fphys.2020.00078
  2. Stopa KB, Kusiak AA, Szopa MD, Ferdek PE*, Jakubowska MA*. (2020). Pancreatic Cancer and Its Microenvironment-Recent Advances and Current Controversies. Int J Mol Sci, 21(9): 3218. https://doi.org/10.3390/ijms21093218
  3. Yang X, Yao L, Fu X, Mukherjee R, Xia Q, Jakubowska MA, Ferdek PE, Huang W. (2020). Experimental Acute Pancreatitis Models: History, Current Status, and Role in Translational Research. Front Physiol, 11:614591. https://doi.org/10.3389/fphys.2020.614591
  4. Jakubowska MA, Pyka J, Michalczyk-Wetula D, Baczyński K, Cieśla M, Susz A, Ferdek PE, Płonka BK, Fiedor L, Płonka PM. (2020). Electron paramagnetic resonance spectroscopy reveals alterations in the redox state of endogenous copper and iron complexes in photodynamic stress-induced ischemic mouse liver. Redox Biol, 34: 101566. https://doi.org/10.1016/j.redox.2020.101566
  5. Wójcik-Pszczoła K, Chłoń-Rzepa G, Jankowska A, Ślusarczyk M, Ferdek PE, Kusiak AA, Świerczek A, Pociecha K, Koczurkiewicz-Adamczyk P, Wyska E, Pękala E, Gosens R. (2020). A Novel, Pan-PDE Inhibitor Exerts Anti-Fibrotic Effects in Human Lung Fibroblasts via Inhibition of TGF-β Signaling and Activation of cAMP/PKA Signaling. Int J Mol Sci, 21(11):4008. https://doi.org/10.3390/ijms21114008
  6. Ferdek P, Gareau MG, Gonzalez J, Wilson C. (2020). Shaping the future of physiology. J Physiol, 598(13): 2511-2512. https://doi.org/10.1113/JP280152
  7. Ferdek PE, Jakubowska MA, Huang W, Petersen OH. (2020). Editorial: Spotlight on the Background Actors - Physiology and Pathophysiology of Supporting, Accessory and Less Common Cell Types in the Gastrointestinal Tract. Front Physiol, 11:766. https://doi.org/10.3389/fphys.2020.00766

2019

  1. Jakubowska MA, Kerkhofs M, Martines C, Efremov DG, Gerasimenko JV, Gerasimenko OV, Petersen OH, Bultynck G*, Vervliet T*, Ferdek PE*. (2019). ABT-199 (Venetoclax), a BH3-mimetic Bcl-2 inhibitor, does not cause Ca2+ -signalling dysregulation or toxicity in pancreatic acinar cells. Br J Pharmacol, 176(22): 4402-4415. https://doi.org/10.1111/bph.14505

2018

  1. Vervliet T, Gerasimenko JV, Ferdek PE, Jakubowska MA, Petersen OH, Gerasimenko OV, Bultynck G. (2018). BH4 domain peptides derived from Bcl-2/Bcl-XL as novel tools against acute pancreatitis. Cell Death Discov, 4:58. https://doi.org/10.1038/s41420-018-0054-5

2017 i wcześniej

  1. Ferdek PE*, Jakubowska MA*. (2017). Biology of pancreatic stellate cells - more than just pancreatic cancer. Pflugers Arch - Eur J Physiol, 469(9): 1039-1050. https://doi.org/10.1007/s00424-017-1968-0
  2. Ferdek PE*, Jakubowska MA, Nicolaou P, Gerasimenko JV, Gerasimenko OV, Petersen OH. (2017). BH3 mimetic-elicited Ca2+ signals in pancreatic acinar cells are dependent on Bax and can be reduced by Ca2+-like peptides. Cell Death Dis, 8(3): e2640. https://doi.org/10.1038/cddis.2017.41
  3. Ferdek PE*, Jakubowska MA, Gerasimenko JV, Gerasimenko OV, Petersen OH. (2016). Bile acids induce necrosis in pancreatic stellate cells dependent on calcium entry and sodium-driven bile uptake. J Physiol, 594(21): 6147-6164. https://doi.org/10.1113/JP272774
  4. Jakubowska MA, Ferdek PE, Gerasimenko OV, Gerasimenko JV, Petersen OH. (2016). Nitric oxide signals are interlinked with calcium signals in normal pancreatic stellate cells upon oxidative stress and inflammation. Open Biol, 6(8): 160149. https://doi.org/10.1098/rsob.160149
  5. Gerasimenko JV*, Gryshchenko O*, Ferdek PE*, Stapleton E, Hebert TO, Bychkova S, Peng S, Begg M, Gerasimenko OV, Petersen OH. (2013). Ca2+ release-activated Ca2+ channel blockade as a potential tool in antipancreatitis therapy. Proc Natl Acad Sci USA, 110(32): 13186-13191. https://doi.org/10.1073/pnas.1300910110
  6. Ferdek PE, Gerasimenko JV, Peng S, Tepikin AV, Petersen OH, Gerasimenko OV. (2012). A novel role for Bcl-2 in regulation of cellular calcium extrusion. Curr Biol, 22(13): 1241-1246. https://doi.org/10.1016/j.cub.2012.05.002
  7. Gerasimenko JV, Lur G, Ferdek P, Sherwood MW, Ebisui E, Tepikin AV, Mikoshiba K, Petersen OH, Gerasimenko OV. (2011). Calmodulin protects against alcohol-induced pancreatic trypsinogen activation elicited via Ca2+ release through IP3 receptors. Proc Natl Acad Sci USA, 108(14): 5873-5878. https://doi.org/10.1073/pnas.1016534108
  8. Gerasimenko J*, Ferdek P*, Fischer L, Gukovskaya AS, Pandol SJ. (2010). Inhibitors of Bcl-2 protein family deplete ER Ca2+ stores in pancreatic acinar cells. Pflugers Arch, 460(5): 891-900. https://doi.org/10.1007/s00424-010-0859-4
  9. Baumgartner HK, Gerasimenko JV, Thorne C, Ferdek P, Pozzan T, Tepikin AV, Petersen OH, Sutton R, Watson AJ, Gerasimenko OV. (2009). Calcium elevation in mitochondria is the main Ca2+ requirement for mitochondrial permeability transition pore (mPTP) opening. J Biol Chem, 284(31): 20796-20803. https://doi.org/10.1074/jbc.M109.025353
  10. Johnson JR, Ferdek P, Lian LY, Barclay JW, Burgoyne RD, Morgan A. (2009). Binding of UNC-18 to the N-terminus of syntaxin is essential for neurotransmission in Caenorhabditis elegans. Biochem J, 418(1): 73-80. https://doi.org/10.1042/BJ20081956
  11. Hughes JE, Srinivasan S, Lynch KR, Proia RL, Ferdek P, Hedrick CC. (2008). Sphingosine-1-phosphate induces an antiinflammatory phenotype in macrophages. Circ Res, 102(8): 950-958. https://doi.org/10.1161/CIRCRESAHA.107.170779

Projekty naukowe:

Kierownik:

  1. 2020-2024: Co sprawia, że zaktywowane komórki stelarne powodują zwłóknienie trzustki?
    Źródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki
    Miejsce realizacji: Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński
     
  2. 2018-2021: Alkoholowe zwłóknienie trzustki – rola komórek stelarnych, wewnątrzkomórkowych sygnałów wapniowych oraz białek z rodziny Bcl-2
    Źródło finansowania: Fundacja na rzecz Nauki Polskiej
    Miejsce realizacji: Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński
     
  3. 2016: Development of a 3D in vitro organoid model of pancreatic cancer - Interactions between cancer and stellate cells
    Źródło finansowania: Seedcorn Fund, School of Biosciences, Cardiff University
    Miejsce realizacji: Cardiff University, Cardiff, Wielka Brytania
     
  4. 2007-2011: Bcl-2 family proteins, role in pathology and physiology in pancreatic acinar cells
    Źródło finansowania: The Wellcome Trust, UK
    Miejsce realizacji: University of Liverpool / Cardiff University, Wielka Brytania